Cudowna Hortensja

Rodzina Hydrangea L. - hortensja.

Hortensja pochodzi z Azji wschodniej. W naturalnych warunkach rośnie w Japonii i Korei. 

 Uprawia się je jako krzewy ozdobne w parkach i ogrodach: H. paniculata - h. bukietowa i H. arborescens - h. drzewiasta. Najbardziej znana i uprawiana jest H. macrophyla - h. wielkokwiatowa, nazywana również ogrodową. Hortensja ogrodowa posiada duże, baldachogroniaste kwiatostany, które są osadzone na szczycie zdrewniałych pędów, pokrytych dużymi, skórzastymi liśćmi. Kwiatostany zbudowane są z ozdobnych kwiatów płonnych (bez pręcików i słupków), które otaczają drobne, niepozorne kwiaty płodne (z pręcikami i słupkami). 

Hortensja ogrodowa kwitnie od czerwca do sierpnia na pędach ubiegłorocznych.

Wymagania

• Dla hortensji wybieramy miejsca półcieniste, zaciszne oraz osłonięte od wiatru np. pod ścianą domu, w pobliżu drzewa, pod żywopłotem.
• Gleba powinna być żyzna, próchnicza oraz wilgotna, ale nie podmokła, o odczynie lekko kwaśnym (pH 5 - 5,5). Jeśli odczyn pH będzie z wysoki, to na liściach wystąpią objawy chlorozy. Należy wtedy roślinę obsypać kwaśnym torfem lub zasilić nawozem do hortensji.
• Najlepiej sadzić je od strony zachodniej i północno - zachodniej. Wiatr wschodni wiejący wprost na roślinę, może spowodować uszkodzenia pędów przez mróz.
• Hortensje są bardzo wrażliwe na suszę. Latem należy krzewy regularnie i obficie podlewać odwapnioną, miękką wodą. Zwłaszcza w okresie kwitnienia, zapotrzebowanie na wodę jest zwiększone.
• Podłoże wokół krzewu możemy wyściółkować korą sosnową. Pomoże nam to w utrzymaniu wyższej wilgotności podłoża, a także w walce z chwastami.
• Krzewy nawozimy co dwa tygodnie nawozem do hortensji.
• Po piewszych silnych przymrozkach, dobrze jest zabezpieczyć krzew poprzez nałożenie osłony z agrowłókniny i kopczykowanie.

Zmiana koloru. Hortensje ogrodowe to prawdziwe kameleony wśród kwiatów. Potrafią zmieniać barwę w zależności od odczynu gleby. Oczywiście potrafią to tylko odmiany o kwiatach w kolorze różowym, różowoczerwonym i czerwonym. W glebie kwaśnej, kwiaty hortensji różowej przebarwią się na niebiesko, różowoczerwone staną się liliowe, natomiast czerwone zmienią się na fioletowe. Jest to możliwe dzięki antocyjanom - związkom, które są odpowiedzialne za zmianę barwy kwiatów. Jedynie kwiaty w kolorze białym nie posiadają tych związków i dlatego nie zmienią swojej barwy.

Aby zienić kolor kwiatów hortensji różowej na niebieski, należy zastosować roztwór ałunu potasowego (dostępny w aptekach). Krzewy podlewamy co tydzień w okresie kwitnienia. Dla jednego krzewu wystarczą 2l. wody z roztworem ałunu (5g. ałunu/1l. wody). Najprostszym sposobem jest jednak kupienie w sklepie ogrodniczym gotowego nawozu do hortensji niebieskich. 

Przycinanie krzewów. Ogrodowa, dębolistna, kosmata i piłkowana. Na tych odmianach kwiaty kwitną na pędach zeszłorocznych - dlatego nie przycinamy ich wcale. Robimy to dopiero na wiosnę. Usuwamy tylko zaschnięte pędy, a jeśli zmarzły wierzchołki, to przycinamy do pierwszego nabrzmiewającego pąka.

Bukietowa. Kwitnie na nowych, tegorocznych pędach. Przycinamy ją wczesną wiosną marzec/kwiecień, zanim wypuści pierwsze pędy. W pierwszym roku przycinamy ją bardzo nisko, na wysokości 25-30 cm. W następnym roku przycinamy krzew nad drugim lub czwartym oczkiem.

Drzewiasta. Tą odmianę tniemy podobnie jak bukietową, ale nie tak nisko. Pedy należy skrócić nie więcej niż 1/3 długości.

Rozmnażanie. Najłatwiej uzyskać nowe sadzonki przyginając pędy krzewu do podłoża i przysypując je ziemią. Robimy to tak, aby wierzchołki wystawały nad powierzchnię. Pędy ukorzenią się po kilku tygodniach jeśli gleba będzie cały czas wilgotna. Na wiosnę następnego roku rośliny można odciąć i przesadzić.

Drugi sposób. Wybieramy niekwitnący pęd o długości 8-10 cm. i obcinamy go tuż pod liśćmi. Usuwamy dolne liście i obrywamy wierzchołek. W ten sposób otrzymamy łodygę z parą liści. Sadzonkę zanurzamy w preparacie przyśpieszającym ukorzenianie. Umieszczamy sadzonkę w doniczce wypełnionej glebą. Następnie podlewamy i przykrywamy torebką foliową bądź wstawiamy do inspektu. Należy zapewnić temperaturę 18-24⁰C

Zastosowanie. Hortensje ogrodowe możemy uprawiać zarówno w ogrodzie, jak i w pojemnikach na tarasie czy balkonie. Pięknie wyglądają posadzone w grupach, jak i pojedynczo.

Ciekawostka. Nazwa Hortensja wzięła się od imienia młodej kobiety, która zakochała się w botaniku, odkrywcy nowych gatunków. W męskim przebraniu zaciągnęła się na statek, aby być bliżej ukochanego. Kiedy to się wydało, podróżnik postanowił nazwać jej imieniem nowo odkrytą roślinę.  

Uwaga!!! U hortensji wszystkie części rośliny są trujące. Ich zjedzenie wywołuje bóle żołądka, wymioty oraz osłabienie.

Źródło:
L. Startek, K. Mynett "Rośliny ozdobne"
Działkowiec Nr 10/2015
Mam ogród Nr 6/2015
Mam ogród Nr 8/2015
Kocham ogród Nr 2/2014
Kwiaty w ogrodzie i na balkonie Nr 1/2014
Piękny ogród Nr 1/2014
Zdjęcia własne

  

Urocze Storczyki

Rodzina Orchidaceae - storczykowate.

Storczyki występują w lasach tropikalnych obu Ameryk, Afryki i Azji. Porastają konary drzew i wnęki skalne. Jako epifity zadowalają się garstką podłoża, natomiast wodę czerpią z opadów i mgły. 

W strefie umiarkowanej rosną zazwyczaj w poszyciu lasów liściastych i wilgotnych zbiorowisk łąkowych.

Szacuje się, że na świecie występuje ponad 30 tys. gatunków storczyków. Prawdopodobnie nie wszystkie jeszcze zostały odkryte.

W Polsce w warunkach naturalnych możemy spotkać 24 rodzaje tych roślin.

W domach uprawiane są przede wszystkim mieszańce międzygatunkowe i odmiany z rodzajów: Phalaenopsis, Miltonia, Cymbidium i Paphiopedilum.

Do prawidłowej uprawy niezbędna jest wiedza jakiego pochodzenia jest nasz storczyk oraz umiejętność naśladowania warunków.

Cattleya i Phalaenopsis należą do sorczyków epifitycznych (nadrzewnych). W ich urawie należy naśladować warunki lasu tropikalnego czyli: duża wilgotność, wysoka temperatura i rozproszone światło.

Na ziemi, w zaroślach rosną przeważnie Cymbidium i Paphiopedilum. To storczyki z obszarów sawanny, gdzie jest wyraźna różnica między porą deszczu i suszy oraz zmiennych warunków termicznych.

Wymagania storczyków

Światło. Storczyki lubią światło i najlepiej czują się na parapetach wschodnich okien. Jeśli trzymamy je w pomieszczeniach o wystawie zachodniej lub południowej to latem należy odstawić je o 1-2 m. od okna. Intensywne słońce źle wpływa na storczyki.

Podlewanie. Najlepiej zanurzyć doniczkę w misce z wodą i poczekać 10-15 min. aż podłoże nasiąknie. Następnie wyjąć doniczkę z misy i poczekać pół godziny by nadmiar wody wyciekł z pojemnika. Storczyki podlewamy gdy mamy pewność, że podłoże zdążyło zupełnie przeschnąć. Możemy to poznać po korzeniach. Jeśli są one zielone, to jeszcze nie przyszedł czas na podlewanie. Natomiast jeśli korzenie są srebrzyste, białe to sygnał, że trzeba roślinę podlać.

Do podlewania najlepiej stosować wodę o temperaturze pokojowej filtrowaną lub odstaną.

Nawożenie. Dla storczyków zostały stworzone specjalne nawozy o odpowiednio zbilansowanym składzie. Rośliny nawozimy co 2-3 tygodnie i tylko te, które są w okresie wzrostu i kwitnienia. Nie nawozimy okazów, które rozpoczęły okres spoczynku.

Wilgotność powietrza. Storczykom musimy zapewnić wilgotność powietrza na poziomie co najmniej 60%, a dla falenopsisa powinna wynosić nawet 80%. Możemy ustawić w pobliżu rośliny nawilżacz powietrza, albo wstawić doniczkę ze storczykiem do misy wyłożonej kamykami. Do misy wlewamy na dno wodę, pilnując, aby korzenie nie miały z nią kontaktu. Parująca woda będzie nawilżać powietrze.

Temperatura. Storczyki należą do roślin ciepłolubnych. Najlepiej służy im tem. około 24⁰C latem i 18⁰C zimą. Lubią gdy temperatura w nocy jest nieco niższa niż w ciągu dnia. Latem możemy je ustawić przy uchylonym oknie, natomiast zimą na noc przykręcać kaloryfer.

Przesadzanie. Rośliny przesadzamy gdy mają mocno przerośnięte korzenie (za bardzo wystają z doniczki), rozłożone podłoże (straciło swoje właściwości), a także kiedy przelaliśmy korzenie i zaczynają one gnić. Do nowych, większych doniczek storczyki przesadzamy średnio co 2 lata. Zabieg ten najlepiej przeprowadzać wiosną.

Zanim przesadzimy roślinę do nowego pojemnika należy usunąć martwe i chore korzenie, ścinając je aż do zdrowego miejsca. Rany przysypujemy sproszkowanym węglem drzewnym. Podłoże dla storczyków musi napowietrzać korzenie rośliny oraz zapewnić właściwe odprowadzenie wody (kora sosnowa, mech torfowiec, łupiny orzecha kokosowego, torf, keramzyt. węgiel drzewny). Można również kupić gotową mieszankę dostępną w sklepach ogrodniczych.

Nie przesadzamy kwitnących storczyków!!

Choroby i szkodniki. Storczyki należą do roślin wrażliwych na bakteriozy: mokra zgnilizna bakteryjna lub bakteryjna plamistość liści.

Do chorób grzybowych należą: antraknoza, zgnilizna twardzikowa, plamistość obwódkowa liści, fytoftoroza, zgorzel oraz fuzarioza.

Szkodniki, które atakują storczyki to wełnowce, mszyce, wciornastki, tarczniki oraz przędziorki.

 U falenopsisów, po przekwitnięciu dobrze jest przyjrzeć się łodydze. Na jej końcu mogą się jeszcze zawiązać pąki. W takim przypadku pozostawiamy ją, aby roślina kontynuowała kwitnienie. Jeśli łodyga u naszego storczyka zasycha to wycinamy ją u podstawy lub obcinamy nad 2-3 oczkiem.

Systematycznie wycieramy liści storczyka wilgotną ściereczką z kurzu, ponieważ zapobiega to rozwojowi chorób. Kurz również blokuje dopływ światła.

Przy zraszaniu liści i korzeni uważajmy aby woda nie zalegała w sercu rośliny. W przeciwnym razie liście zaczną gnić.

Jak kupować storczyka??

Wybieramy rośliny bez plam i oznak chorobotwórczych. Storczyk musi mieć mięsiste, grube i zielone liście. Najlepiej jeśli ma dużo nierozwiniętych pączków, dłużej będzie nam kwitł w domu. Należy również sprawdzić w jakim stanie są korzenie. Powinny być zielone. Miękkie i wodniste oznaczają, że roślina została przelana. Ochronną folię najlepiej zdjąć kilka godzin po przyniesieniu okazu do domu. Będzie miała czas na zaaklimatyzowanie się w nowym miejscu.

Uwaga!! Nie wolno stawiać storczyków obok misy z owocami, bowiem wydzielają one etylen, który skraca czas kwitnienia.

Czy wiesz, że...jednym z najbardziej znanych jadalnych storczyków jest wanilia?? Do aromatyzowania potraw i kosmetyków używa się jej strąków i znajdujących się w nich nasion. Oprócz wanilii jadalne jest również dendrobium, cymbidium oraz falenopsis. Natomiast katleje wykorzystuje się do produkcji perfum.

Budowa kwiatu storczyka

Orchidea

Orchidea to ładniejszy niż kalafior kwiat

Co nie znaczy 

Bym doradzał komuś, żeby orchideę jadł.

Broń mnie Boże,

Nie doradzam tego wcale,

Gdyż jedzenie orchidei mogłoby się odbić na marale.

Orchidea bowiem,

Zdaniem profesora Fojta,

To istota nadzwyczajnie piękna,

Ale jednocześnie nadzwyczajnie nieprzyzwoita.

Sam profesor zresztą

(Dziś czcigodny starowina)

Już dokładnie nawet nie pamięta, co mu mianowicie

Orchidea przypomina.

Choć stwierdzenie to na pozór brzmi dość psotnie,

Niemniej jednak

Coś niezdrowo zmysłowego w orchidei jest istotnie.

Orchidea skromnie zwykle przyodziana w listki

Już z natury, powiedziałbym

Ma naturę ekshibicjonistki.

Oczywiście nikt z nas ludzi

Gorszyć się tm faktem 

Nie ma prawa.

Ostatecznie to jest przecież

Jej prywatna

Orchidei sprawa.

Jak pozwala jej orchidei zachować się w ten sposób

Nie wypada nam się wtrącać w te historie

W charakterze trzecich osób.

Nie wiadomo zresztą wcale

Czy my byśmy lepsi byli

I w tropikach musząc kwitnąć nie użyli

Tak jak ona

Wszystkich swoich seksapili.

Ludwik Jerzy Kern

Z cyklu "Portrety kwiatów"

  

Źródło:

L. Startek, K. Mynett "Rośliny ozdobne"

"Niezbędnik ogrodnika" nr 3/2014

"Mam ogród" nr 11/2015

Zdjęcia własne

 

 

Wykopywanie cebul kwiatowych

 Na początku lata wykopujemy cebule kwiatowe. Niektóre gatunki wymagają przesadzania co 2-3 lata, inne co roku. Dzięki przesadzaniu zapobiegniemy nadmiernemu zagęszczeniu, które uniemożliwia tworzenie się nowych cebul i może być początkiem rozwoju różnych chorób, a także unikniemy wyjałowienia gleby. Wykopując cebule i bulwy będziemy mogli oddzielić cebule oraz bulwy przybyszowe od matecznych.

Cebule tulipanów

 Tulipany najlepiej wykopywać co roku. Przy ciepłym i deszczowym lecie rozwija się groźna choroba - fuzarioza. Przez kilka lat na tym samym miejscu pozostawić odmiany z grupy mieszańców Darwina, oraz dziko rosnące gatunki takie jak: tulipan późny, leśny i turkiestański.

Narcyzy, które należą do grupy wielkoprzykoronkowych i trąbkowych przesadzamy co roku, lub co 2-3 lata. Odmiany drobnokwiatowe możemy pozostawić na tym samym miejscy przez kilka lat. Cebul delikatnie czyścimy, aby nie uszkodzić piętki. U narcyzów cebule przybyszowe powstają wewnątrz cebuli matecznej. Po około 3-4 latach można je łatwo oddzielić.

Krokusy możemy pozostawić na tym samym miejscu kilka lat.

Hiacynty mogą rosnąć na tym samym miejscu dłuższy czas, ale ze względu na zagrożenie chorobami najlepiej co roku je wykopać.

Szachownice przesadzamy co 5 lat. Cebule przechowujemy przykryte trocinami albo torfem.

Zimowity mogą pozostać na tym samym miejscu kilka lat. W połowie lipca wykopujemy je i od razu sadzimy na nowe miejsce. Jeśli chcemy przechować, to najwyżej do połowy sierpnia.

Przechowywanie cebul i bulw

• Przez 7-14 dni w tem.około 25C podsuszamy cebule i bulwy.
• Przechowujemy je w przewiewnej altance, szopie albo wiacie. Optymalna tem. to około 20C.
• Cebule i bulwy należy oczyścić z ziemi, liści, pędów i resztek korzeni. Taki zabieg przeprowadzamy po 2-3 tygodniach od wykopania.
• Cebule oraz bulwy, które są osłonięte suchą łuską, przechowujemy w skrzynkach albo papierowych torebkach (powinny być otwarte lub posiadać otwory). Zawsze muszą być ułożone cienką warstwą.
• Cebule lilii i szachownic, które nie są osłonięte suchą łuską, przesypujemy torfem albo trocinami.
• Podpisujemy wszystkie torebki i skrzyneczki nazwą odmiany.
• W trakcie przechowywania systematycznie usuwamy cebule chore, gnijące i wyschnięte.
• Unikamy przechowywania cebul i bulw w pomieszczeniach razem z kwiatami, owacami i warzywami, aby uniknąć uszkodzenia zawiązków pędów i kwiatów.

Uwaga. Nie należy pozostawiać wykopanych cebul do wyschnięcia na słońcu. U większości cebul i bulw wewnątrz znajdują się rozwijające lub już nawet ukształtowane zawiązki rośliny. Przy niewłaściwym przechowywaniu możemy spotkać się z nieprawidłowym kwitnieniem a nawet jego brakiem.

Źródło:

"Działkowiec" Nr 7/2016

Zdjęcie własne

 

Lilia Św. Józefa / Św. Antoniego

 Ta niepozorna Lilia poza pięknymi kwiatami i zapachem posiada właściwości lecznicze. Z jej płatków możemy sporządzić nalewkę.

Moja Prababcia Wiktoria, nalewkę z lilii stosowała na ukąszenia po owadach oraz na rany (przyśpiesza gojenie się ran). Możemy stosować zarówno roztwór jak i płatki kiatów. Na oczyszczoną ranę kładziemy wyjęty ze spirytusu płatek i owijamy jałowym bandażem. 

Podobno stosowanie tej mikstury sprawdza się również w przypadkach łojotoku, trądziku, grzybicy, czyraków, ropnych wyprysków, liszai oraz ran chirurgicznych.

Przepis na nalewkę z lilii

W słoneczny dzień, na początku kwitnienia, zrywamy 6 kwiatów lilii Św. Józefa. Oddzielamy płatki, a następnie układamy je ciasno w butelce z ciemnego szkła i zalewamy szklanką spirytusu. Po dwóch tygodniach nalewka jest gotowa do użycia. Przechowujemy ją w chłodnym miejscu.

Lilia Św. Józefa / Św. Antoniego

 

Kolorowa Cantedeskia

Rodzina Araceae - obrazkowate.

Cantedeskii pochodzą z południowo - wschodnich rejonów Afryki. Wywodzą się od dwóch gatunków: żółto kwitnącej cantedeskii Elliota i różowej cantedeskii Rehmana.

Ich kłącza są okrągłe i nieco płaszczone. Liście kolorowych cantedeskii mają kształt strzałkowaty lub lancetowy, często z białymi plamkami. Największą ozdobą tych roślin jest pochwa w szerokiej gamie barw, która otacza kolbę składającą się z bardzo gęsto ułożonych, niepozornych kwiatów.

Bardzo często Cantedeskia nazywana jest kallą, a to błędna nazwa. Została ona zapożyczona od dziko rosnącego gatunku w Polsce - Calla palustris - czermień błotna.

Uprawa kolorowej cantedeskii.

Kolorową cantedeskię możemy uprawiać zarówno w ogrodzie, jak i w pojemnikach. Do pojemników kłącza sadzimy już na przełomie luty - marzec, natomiast w ogrodzie dopiero w maju. Kłącza sadzimy tak, aby były przykryte 8-10 cm. warstwą podłoża. Odczyn podłoża powinien być zbliżony do obojętnego. Rośliny te mają duże wymagania świetlne, dlatego wybieramy dla nich jasne miejsca. Po posadzeniu cantedeskie podlewamy bardzo umiarkowanie, dopiero kiedy pojawią się pierwsze liście podlewamy nieco więcej, ale nadal musi być ono ostrożne. Należy koniecznie zapewnić im dobry drenaż, aby nadmiar wody odciekał. Duża wilgotność i wysoka temperatura sprzyja wstępowaniu miękkiej zgnilizny, którą powodują bakterie Erwinia. Nie powinno się zraszać liści. Rośliny nawozimy nawozem wieloskładnikowym. Możemy również dodać do ziemi nawóz koński lub obornik bydlęcy. Cantedeskia zaczyna kwitnąć po 8-10 tygodniach od posadzenia kłaczy i trwa 4-6 tygodni. Po zakończeniu kwitnienia, przez 3-4 tygodnie w dalszym ciągu rośliny nawozimy i podlewamy, ponieważ kłącza nadal przyrastają. Kiedy liście zaczynają żółknąć, całkowicie zaprzestajemy podlewania. Gdy liście zaschną, przycinamy je, a kłącza ostrożnie wykopujemy. Przez zimę kłącza przechowujemy w ażurowych skrzynkach, przykryte trocinami. Optymalna temperatura podczas przechowywania to 10- 12⁰C. Okres spoczynku kłączy powinien wynosić przynajmniej 3 miesiące.

Przekwitnięte kwiaty wyrywamy, przytrzymując kłącze!!!

Uwaga!!! Cantedeskii są roślinami w całości trującymi. Ponadto ich sok trwale plami ubrania.

Szkodniki.

Do groźnych szkodników należą mszyce, wciornastki i przędziorki.

Choroby. 

Największym problemem w uprawie kolorowej cantedeskii jest występowanie miękkiej zgnilizny kłączy, która powoduje gnicie nasady liści, kłączy i korzeni.

Chorobami fizjologicznymi cantedeskii są: podwójne pochwy kwiatostanowe, nadmiernie zwinięte lub zbyt mocno otwarte kwiatostany, przebarwione liście, liście zrośnięte z szypułą kwiatostanu. Najczęstszą przyczyną ich występowania są błędy agrotechniczne jak np. nieprawidłowa temperatura podczas przechowywania, zbyt wysoka temperatura zaraz po posadzeniu lub za długie przechowywani kłączy. 

Deformacje

Źródło:

"Kolorowa Cantedeskia" J. Treder

Mój ogródek Nr 02/2015

Zdjęcia własne

Lilia

Rodzina Liliaceae - liliowate.

 Lilie wywodzą się ze strefy umiarkowanej półkuli północnej. W zależności od obszaru na jakim występują, zaliczamy je do jednej z trzech grup:

- Wschodnioazjatycka - należą do niej gatunki rosnące głównie w Chinach i Japonii. To najbardziej popularne i dekoracyjne lilie.

- Euroazjatycka - należą do niej gatunki rosnące w Europie i zachodnie Azji.

- Amerykańska - zaliczamy do niej gatunk rosnące w Ameryce od Atlantyku po Pacyfik. 

Lilie to wieloletnie rośliny cebulowe, o wzniesionych pędach ( ich wysokość sięga nawet 200 cm ), które zakończone są na szczycie kwiatami zebranymi w grona lub baldachy. Kwiaty lilii charakteryzują się budową typową dla jednoliściennych, czyli posiadają: słupek trójdzielny, 6 pręcików oraz 6 listków okwiatu, które nie są zróżnicowane na kielich i koronę. Lilie mają kwiaty różnej wielkości, kształtu (kielichowy, trąbkowy, turbanowo wygięty) oraz wszystkie barwy, poza niebieską.

W zależności od pochodzenia lilie zostały przyporządkowane do odpowiedniej grupy ogrodowej. Są to:

• Mieszańce Azjatyckie;
• Mieszańce Martagon;
• Mieszańce Candidum;
• Mieszańce Amerykańskie;
• Mieszańce Longiflorum;
• Mieszańce Trąbkowe
• Mieszańce Orientalne;
• Mieszańce niezaszeregowane go powyższych grup;
• Gatunki i ich odmiany botaniczne niezaszeregowane do żadnej innej grupy.

W uprawach amatorskich największe znaczenie mają tylko lilie z trzech grup: Mieszańce Azjatyckie, Longiflorum Trąbkowe oraz Orientalne. 

Mieszańce Azjatyckie to bardzo duża grupa odmian, które nadają się do uprawy w gruncie. Są mało wymagające, bardzo wytrzymałe na mrozy a kwiaty posiadają wiele barw. Do tej grupy zalicza się również lilia tygrysia - Lilium tigrinum, którą często możemy spotkać w naszych polskich ogrodach. Jej wysokość wynosi 150 cm. a kwiaty ma zebrane w duże grona. W Azji Wschodniej, jej ojczyźnie, jest bardzo ceniona za swoje walory spożywcze. Z jej cebul produkuje się mączkę skrobiową.

Lilia Azjatycka 'Lollypop'

 Mieszańce Trąbkowe to najpiękniejsze lilie ogrodowe. Ich mieszańce i odmiany są bardzo wysokie (mogą sięgać nawet 200 cm.), kwiaty posiadają piękne, pastelowe kolory oryginalny kształt i zapach. Należą do roślin długowiecznych. W Polsce możemy zostawić je zimę w gruncie pod warunkiem, że zostaną one przykryte torfem lub liśćmi.

Lilia Trąbkowa 'Pink Perfection'

 Mieszańce Orientalne to piękne, ale też najbardziej wymagające i wrażliwe lilie. W Polsce nie wytrzymują zim, a więc muszą być przechowywane w pomieszczeniach. Jesienią wykopujemy cebule i przechowujemy w torfie w temperaturze 2C, a na wiosnę wsadzamy do gruntu.

Lilia Orientalna 'Cassablanca'

 Warunki uprawy lilii:

• Cebule sadzimy jesienią, ponieważ do prawidłowego kwitnienia wymagają przechłodzenia. Zimą należy lilie przykryć, zapobiegnie to gwałtownym wahaniom temperatury w czasie bezśnieżnych zim. Również ochroni wschody przed wiosennymi przymrozkami. Do wyjątków należy lilia orientalna, którą sadzimy wiosną. Lilie te prawidłowo zakwitną tylko wtedy, gdy ich cebule podczas przechowywania były przechłodzone w temperaturze 2-4⁰C. Wyjątkiem jest również lilia biała, którą sadzimy w sierpniu zaraz po kwitnieniu.
• Dla lilii wybieramy stanowisko słoneczne i osłonięte od wiatru.
• Na glebach lekkich cebule sadzimy na głębokość równą trzykrotnej jej wysokości. Natomiast na glebach cięższych o 2-3 cm. płycej. Tylko cebule lilii białej sadzimy płytko, przykrywając je 3-4 cm. warstwą ziemi.
• Unikamy miejsc podmokłych, aby cebule nie zgniły.
• W przypadku gleb cięższych, lilie najlepiej posadzić na podwyższonych zagonach. Chcąc rozluźnić glebę możemy dodać do niej piasku.
• Ważny jest również odczyn podłoża, w którym rosną cebule. Większość wymaga lekko kwaśnego odczynu podłoża (pH 6,0-6,5), dla lilii białej i lilii złotogłów - obojętnego (pH 6,5-7,2), dla lilii orientalnych i amerykańskich - odczyn kwaśny (pH 4,5-5,5).
• Potrzebują dużo wody. Od maja zaczynamy lilie podlewać, szczególnie w okresach suszy.
• Pierwsze nawożenie zaczynamy wczesną wiosną - słabym roztworem siarczanu amonu, a kiedy pędy osiągną 10-15 cm. wysokości, stosujemy posypowo nawóz wieloskładnikowy. Ostatni raz nawozimy po pojawieniu się pąków kwiatowych, nawozem o małej zawartości azotu.
• Regularnie odchwaszczamy, ale nie używamy motyczki aby nie uszkodzić korzeni. Glebę wokół lilii można wyściółkować skoszoną trawą, torfem albo drobno zmieloną korą.
• Po przekwitnięciu kwiatów, ścinamy je, aby nie dopuścić do tworzenia się nasion.
• Co kilka lat należy cebule przesadzać na nowe miejsce.
• Cebule należy chronić przed słońcem, ich korzenie nie mogą zostać uszkodzone podczas wykopywania ani nie mogą zostać zasuszone. Cebule lilii w porównaniu z innymi cebulami są bardziej narażone infekcje i gorzej znoszą warunki przechowywania. Dlatego konieczne jest zaprawiane cebul oraz przechowywanie w warunkach o kontrolowanej wilgotności i temperaturze.

Lilie rozmnaża się poprzez cebule przybyszowe, fragmenty cebul, łusek oraz in vitro.

Do groźnych chorób wirusowych lilii zaliczamy: mozaikę, pstrość, skręcanie pędów i liści. Wszystkie chore rośliny usuwamy. Do groźnych chorób grzybowych należą: szara pleśń, fuzarioza oraz penicilioza cebul. Można im zapobiec odkażając cebule oraz wykonując regularne opryski w czasie wegetacji.

Najgroźniejszymi szkodnikami lilii są mszyce, wciornastki oraz poskrzypka czarnonoga - chrząszcz którego larwy wyżerają dziury w liściach i pędach kwiatowych.

W naszych przydomowych ogródkach duże szkody wyrządzają nornice, które zjadają cebule. Dlatego dobrze jest lilie sadzić w specjalnych koszyczkach.

  

Lilie

Mnie do lilii, proszę państwa, już od dziecka ciągnie coś ci,

To się bierze, jak przypuszczam,

Z mej wrodzonej niewinności.

Nieraz śni mi się na przykład przez okrągłą nockę całą,

Że na grządce

Pośród innych lilii

Jestem lilią tą najbardziej białą.

I dlatego mam ja prawo pisać o tym zapomnianym kwiecie,

Choć przede mną Wieszcz sam zajął się liliami,

Jak zapewne z lektur szkolnych wiecie.

"Zbrodnia to niesłychana,

Pani zabiła Pana..."

A potem lilie zasiała na grobie żona kochana.

Dając liliom taki podkład

Wykazała Pani dużo troski.

Pamiętamy, że nie było w owym czasie jeszcze "Flory"

Ani innej "Azofoski"...

Niskie lilie zaś, wiadomo, nie nadają się na kwiaty cięte

Więc pędzenie lilii

Za pomocą męża

Było wręcz eksperymentem.

Kwiaty rosły nadzwyczajnie, jak ballady mówią wiersze.

Było to pionierskie dzieło!

I w dodatku w świecie pierwsze!

I dlatego (bez sugestii zresztą żadnych) dobrze radzę

Wszystkim mężom,

Których żony lubią lilie,

By się mieli na uwadze.

Zaopatrzcie je w nawozy odpowiednie póki czas,

Bo inaczej

Pod te lilie

mogą użyć

Was.

Ludwik Jerzy Kern

Z cyklu "Portrety kwiatów"

Źródło:
L. Startek, K. Mynett "Rośliny ozdobne"
Mój ogródek nr 05/2016
Ludwik Jerzy Kern "Portrety kwiatów"
Zdjęcia własne

 

Hippeastrum Nymph, Flamenco Queen - zdjęcia

Nymph

Flamenco Queen