26.09.2016

Rhododendron / Różanecznik

Rodzina: Ericacea - wrzosowate.
Różaneczniki są krzewami osiągającymi 2-3 m. wysokości. Posiada zimozielone, skórzaste liście o eliptycznym kształcie. Kwiaty mogą być lejkowate albo dzwonkowate, pięciopłatkowe, tworzące gęste baldachogrona (kolory kwiatów występują w bardzo szerokiej palecie barw). Kwitnie od kwietnia do końca czerwca.
To jedne z najbardziej ozdobnych krzewów uprawianych w ogrodach i w parkach.


Stanowisko
Dla różaneczników wybieramy miejsca lekko zacienione. Ponieważ, posiadają nieduży i płytki system korzeniowy, dlatego bardzo dobrze rosną posadzone pod koronami drzew, które chronią je przed ostrym słońcem i silnym wiatrem. Różanecznik należą do bardzo wymagających roślin pod względem gleby i klimatu. Ich uprawa udaje się tylko na glebach kwaśnych (pH 4,5-5,5), próchniczych, przepuszczalnych i zawsze lekko wilgotnych.
Sadzenie
Różaneczniki sadzimy do gruntu od kwietnia do połowy września. W ogrodzie wybieramy dla nich miejsca zaciszne. Podobnie jak u hortensji, różaneczniki sadzimy na takiej samej wysokości jak rosły w doniczce. Przed posadzeniem musimy wykopać spory dół, 50 cm. głębokości i 80 cm. szerokości. Następnie wsypujemy specjalną mieszankę przeznaczoną dla różaneczników i mieszamy ją z ziemią ogrodową.
Podlewanie
Krzewy podlewamy regularnie, zwłaszcza w okresie kwitnienia, również zimą należy zadbać o odpowiednią wilgotność gleby. Powierzchnię wokół różanecznika dobrze jest wyłożyć kilkucentymetrową warstwą kory. Będzie ona chronić glebę przed wysychaniem i ograniczy rozwój chwastów.
Nawożenie
Krzewy dokarmiamy systematycznie od wiosny do lata nawozem dla roślin kwasolubnych. Najlepiej stosować nieduże dawki nawozu, ponieważ różaneczniki są wrażliwe na zasolenie gleby.
Okrywanie
Młode różaneczniki dobrze jest na zimę okryć agrowłókniną, która ochroni je przed mroźnym wiatrem i ostrym wiosennym słońcem.
Tylko na terenach Polski zachodniej i południowej można różaneczniki uznać za zimotrwałe, natomiast na pozostałych terenach wymagają już zabezpieczenia przed mroźną zimą.
Pielęgnacja
Warto usuwać przekwitłe kwiatostany, aby przedłużyć kwitnienie i nie osłabić krzewu.
Ze względu na płytki system korzeniowy, ziemi wokół różanecznika nie należy przekopywać.


Źródło:
L. Startek, K. Mynett: Rośliny ozdobne
Kwiaty, drzewa i krzewy ozdobne - Gazeta Wyborcza (wydanie specjalne)
Zdjęcia własne

 

12.09.2016

Mali ogrodnicy czyli grządka dla dzieci

Jeśli posiadamy dzieci, to warto pomyśleć o zrobieniu w ogrodzie dla nich grządki. Nasze pociechy chętnie zaangażują się w prace ogrodowe, pod warunkiem, że je do tego zachęcimy. Pielęgnacja roślin jest nie tylko dobrą zabawą, to również nauka odpowiedzialności.
Na początek wybieramy odpowiednie miejsce na założenie takiej grządki. Takie miejsce powinno być nasłonecznione, aby zapewnić odpowiedni wzrost roślin. Musimy jednak pamiętać, że dzieci nie powinny przebywać zbyt długo na słońcu, dlatego dobrze jest osłonić je przed słońcem rozstawiając obok grządki parasol.
Grządka może być kwadratowa lub prostokątna, tak aby był do niej łatwy dostęp z każdej strony.
Przy przekopaniu ziemi, wybieraniu chwastów oraz grabieniu powierzchni trzeba będzie dziecku pomóc. Natomiast samodzielnie może wyznaczyć rzędy do wysiewu nasion oraz sadzenia roślin. Dla dzieci wybieramy łatwe w uprawie rośliny, które szybko rosną.
Warzywa: różne odmiany fasoli, groszek, bób, rzodkiewka, sałata, szczypiorek, botwinka, pomidorki koktajlowe, dynia.
Owoce: poziomki, truskawki.
Zioła: mięta, melisa, bazylia, rzeżucha.
Kwiaty: liliowiec, nasturcja, stokrotka, nagietek, bratek, maciejka, groszek pachnący, niezapominajka, orlik, słonecznik.
Rośliny do suchych bukietów: suchlin, zatrwian, miechunka.
Dziecku musimy pokazać, że po wysianiu nasionek trzeba rządek oznaczyć tabliczką z opisem. Jedną z ulubionych czynności dzieci jest podlewanie. Zakupmy specjalnie dla nich małą konewkę z sitkiem o drobnych otworach, by samodzielnie mogły podlewać swoje uprawy. Przydadzą się również grabie, szpadel, szufla, rękawiczki, fartuszek oraz taczka. Narzędzia dla dzieci muszą być bezpieczne, o krawędziach gładko wyszlifowanych, nie mogą mieć ostrych zakończeń. Najlepsze są narzędzia wykonane z tworzyw polimerowych, ponieważ łatwo utrzymać je w czystości.
Zanim wzejdą pierwsze plony pokażmy dziecku jak wyglądają chwasty i dlaczego należy je usuwać, dlaczego tak ważne jest podlewanie roślin i wzruszanie gleby. 
Pamiętajmy, że nasionka które dajemy dziecku do wysiania, nie mogą być zaprawiane środkami chemicznymi. Na grządce dziecięcej nie stosujemy żadnych nawozów chemicznych, stosuje się tylko nawozy naturalne. Na szkodniki wykorzystujemy wywar z pokrzywy i skrzypu.
Nagietek

Starszemu dziecku przyda się stolik do przeprowadzania ogrodniczych eksperymentów, możemy również założyć mini inspekt lub szklarenkę. A jeśli nasz mały ogrodnik lubi obserwować przyrodę to przydatna okaże się także lupa.

Nasturcja
Jeśli nie posiadamy ogrodu lub działki to możemy dziecku założyć ogródek na balkonie lub tarasie. Do donic sadzimy gotowe rozsady roślin. Świetnie sprawdzą się tutaj pomidorki koktajlowe oraz truskawki.

Niezapominajki

Źródło:
Mój ogródek Nr 02/2014
Magnolia Nr 07/2014

29.08.2016

Paciorecznik / Kanna

Rodzina Cannaceae - paciorecznikowate. 
Gatunek ten pochodzi z tropikalnych obszarów Ameryki Południowej, Azji i Afryki. Nazwa Paciorecznik wywodzi się od jego twardych i okrągłych nasion, które przypominają paciorki.
Rodzaj obejmuje około 60 gatunków, ale tylko niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne. W uprawie największe zastosowanie mają wielokrotne mieszańce Canna x generalis - paciorecznik ogrodowy. Należą one do roślin trwałych, osiągających wysokość od 50 do 150 cm. Posiadają krótkie  i grube kłącza. Liście pacioreczników są duże, jajowatolancetowate, w zależności od odmiany mogą mieć kolor zielony lub purpurowobrunatny. Kwiaty (średnicy 5-12 cm.) u tych roślin są asymetryczne, sześciopłatkowe zebrane w kłosy na szczycie pędów. Występują w kolorze kremowym, żółtym, pomarańczowym, różowym, czerwonym, wiśniowym a także mogą być dwubarwne. Kwiaty paciorecznika mają bardzo ciekawą budowę. Korona składa się z trzech barwnych płatków oraz zmodyfikowanych pręcików (nazywanych prątniczkami), i to one są dekoracyjnym elementem, który wyglądem przypomina płatki.
Kanny kwitną od lipca do pierwszych przymrozków. 
Uprawa
Dla pacioreczników wybieramy miejsca słoneczne i osłonięte od wiatru. W miejscach zacienionych rośliny nam nie zakwitną. Wymagają gleby ciepłej, średnio zwięzłej, próchniczej i zasobnej w składniki pokarmowe. Gleba powinna mieć odczyn lekko kwaśny lub obojętny.
Ponieważ pacioreczniki należą do roślin o długim okresie wegetacji (7-8 miesięcy), możemy przyśpieszyć jej kwitnienie, "podpędzając" rośliny przed wysadzeniem do ogrodu. Wczesną wiosną (luty/marzec), sadzimy kłącza płytko do dużych donic. Doniczki z roślinami ustawiamy w pomieszczeniu o temp. około 20 C. Jak tylko pojawią się pędy zaczynamy obficiej podlewać kanny.
Do ogrodu na stałe miejsce wysadzamy rośliny w drugiej połowie maja lub na początku czerwca w rozstawie 60 x 40 cm. Wcześniej musimy jednak zacząć rośliny hartować. W ciepłe dni wystawiamy je na 1-2 godzin na balkon bądź taras, stopniowo wydłużając czas, aż będą mogły być całe dzień za zewnątrz. Na noc zabieramy do pomieszczenia rośliny.
Pacioreczniki regularnie dokarmiamy nawozami mineralnymi o zrównoważonym składzie o obficie podlewamy. Będą nam wtedy bujnie rosły i kwitły. Od momentu pojawienia się pąków, stosujemy nawozy o zmniejszonej ilości azotu. Usuwając przekwitnięte kwiatostany sprawimy, że rośliny powtórzą kwitnienie. Pacioreczniki nie należą do roślin mrozoodpornych, dlatego po pierwszych przymrozkach wykopujemy je a łodygę przycinamy na wysokość 10-15 cm. Część podziemną (kłącze) przechowujemy z całą bryłą ziemi w pomieszczeniu o dużej wilgotności powietrza i temp. 10 C. 
Rozmnażanie
Pacioreczniki możemy rozmnażać wegetatywnie, czyli przez podziała kłączy. Zabieg ten wykonujemy wczesną wiosną. Kłącza dzielimy ostrym i zdezynfekowanym nożem na odcinki, które posiadają 1-2 pąków. Miejsce cięcia posypujemy sproszkowanym węglem drzewnym. Kłącza sadzimy następnego dnia do dobrze wymytych doniczek.
Choroby
Pacioreczniki należą do roślin w miarę odpornych na choroby. Najgroźniejsze jednak to: bakterioza paciorecznika i zgnilizna twardzikowa.
Szkodniki
Nicienie, mszyce i roztocza.
Zastosowanie 
Są doskonałymi roślinami na kwietniki, rabaty a także do tworzenia grup ogrodowych i parkowych. Odmiany karłowe możemy sadzić w misach i doniczkach. Nie nadają się na kwiaty cięte - szybko więdną.

Źródło:
Działkowiec Nr 2/1997
L. Startek, K. Mynett: Rośliny ozdobne.
Zdjęcia własne

22.08.2016

Rozmnażanie przez odkłady

Ten sposób rozmnażania polega na ukorzenianiu pędów bez oddzielania ich od rośliny matecznej. Rozmnażanie przez odkłady dzielimy na zwykłe, powtarzalne oraz powietrzne.

Odkłady zwykłe
Ten sposób możemy wykonać przy dobrze wykształconych pędach. Polega on na przygięciu pędu i przytwierdzeniu go do ziemi oraz obsypaniu ziemią na grubość 14-20 cm. Wierzchołek pędu musi koniecznie wystawać ponad powierzchnię ziemi. Aby pęd rósł pionowo, przywiązujemy go do palika.
Najlepiej wykonywać ten zabieg wczesną wiosną, ukorzenione pędy będzie można odejmować od rośliny matecznej jesienią albo wiosną następnego roku.
U różaneczników, u których odkłady zostały wykonane latem, będzie można je odciąć  pod koniec następnego sezonu wegetacyjnego.
Wiele gatunków roślin drzewiastych możemy rozmnażać przez odkłady zwykłe: dereń biały, magnolie, niektóre gatunki kaliny, a także krzewy takie jak róże czy hortensje.
Rozmnażanie roślin przez odkłady zwykłe

Odkłady powtarzalne
Ich wykonanie jest bardzo podobne jak u odkładów zwykłych. W ziemi, w kilku miejscach, zagłębiamy odgięty pęd tak aby utworzył falistą linię biegnącą częściowo pod ziemią, a częściowo nad nią. Pąki na pędzie muszą odpowiednio znajdować się w ziemi i nad jej powierzchnią.

Odkłady powietrzne
Ten sposób wykonujemy u roślin, które trudno się ukorzeniają, mają grube i sztywne pędy. Polega on na nacięciu pędu, zaobrączkowaniu drutem lub zdjęciu z niego wąskiego paska kory na pewnej wysokości. Miejsce w którym została uszkodzona kora, będą wyrastać korzenie. Takie miejsce należy obłożyć wilgotnym substratem torfowym oraz zabezpieczyć przed wysychaniem np. folią, doniczką. Cały cykl wytwarzania korzeni trwa kilka miesięcy, a czasem dwa sezony. 
Przez odkłady powietrzne możemy rozmnożyć rośliny doniczkowe takie jak: figowce, krotony, draceny, a także magnolie, krzewy różaneczników i róż.
Rozmnażanie roślin przez odkłady powietrzne

Źródło:
A. Bernaciak, J. Omiecka, W. Smogorzewska: Rośliny ozdobne w architekturze krajobrazu.

15.08.2016

Gladiol / Mieczyk

Rodzina Iridaceae - kosaćcowate.
Znanych jest około 195 gatunków gladioli. Większość z nich wywodzi się z południowej i centralnej Afryki. Możemy je także spotkać na innych kontynentach w stanie dzikim np. w Europie czy Azji. W Polsce występują jako rośliny dziko rosnące: mieczyk błotny, dachówkowaty oraz drobnokwiatowy.
W Europie gladiole były uprawiane już 400 lat temu. Uważano je za rośliny lecznicze, które przyśpieszają gojenie ran. Zasuszone rośliny były noszone jako talizman, dawniej wierzono, że posiadają magiczną moc. Natomiast w Afryce były smacznym pożywieniem.
Dopiero w XIX wieku zaczęto prace hodowlane w wyniku których otrzymano mieszańce mieczyków oraz odmiany ogrodowe.
Gladiole należą do roślin trwałych, osiągają wysokość do 150 cm. Mają nierozgałęzioną, wyprostowaną łodygę pokrytą mieczowatymi liśćmi - stąd ich ludowa nazwa "szablice". Dolna część łodygi jest zgrubiała i tworzy bulwę okrytą łuskami. Mieczyki posiadają okazałe kwiaty o dużej palecie barw: białe, żółte, pomarańczowe, różowe, czerwone, zielone niebieskie i fioletowe, a także dwubarwne. Kwiaty zebrane są w jednostronny kłos. Liczba kwiatów w jednym kwiatostanie mieczyka waha się od 12 do 24. Gladiole zakwitają po 70 - 90 dniach od momentu posadzenia.








Ze względu na wielkość kwiatów dzielimy je na:
  • olbrzymi - powyżej 14 cm.
  • wielki - 11 - 14 cm.
  • średni - 9 - 11 cm.
  • mały - 6 - 9 cm.
  • miniaturowy - poniżej 6 cm.















Uprawa
  • Mieczyki sadzimy na stanowiskach słonecznych i osłoniętych od wiatru.
  • Gleba powinna być urodzajna, zasobna w składniki pokarmowe o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Najlepsza gleba to piaszczysto - gliniasta, posiadająca dobrą strukturę, dużo próchnicy, do tego powinna być przewiewna i przepuszczalna.
  • Jeśli nawoziliśmy glebę obornikiem, to musimy odczekać dwa, trzy sezony z sadzeniem bulw, ponieważ gladiole nie lubią świeżego obornika.
  • Unikamy też sadzenia bulw na miejscach gdzie wcześniej rosły rośliny podatne na choroby wirusowe (pomidory, ogórki, fasola, ziemniaki).
  • Również uprawa mieczyków co roku na tym samym miejscu nie jest wskazana. Rośliny wyradzają się i stają podatne na choroby.
  • Jeśli pogoda sprzyja to już w połowie kwietnia można sadzić bulwy. Wcześniej należy usunąć suche łuski oraz odkazić je w roztworze Kaptanu lub Topsinu przez 15 min.
  • Glebę regularnie odchwaszczamy.
  • Rośliny dokarmiamy nawozami z dużą zawartością fosforu i potasu.
  • W okresie suszy podlewamy rośliny, uważając aby strumień wody nie był zbyt silny. Mieczyki przewracają się w rozmiękłej ziemi.
  • Kiedy gladiole są w pełni kwitnienia, zaleca się przywiązywanie ich do podpór, ponieważ bardzo łatwo się przewracają.
  • Dobrym pomysłem jest sadzenie bulw gladioli partiami co 7 lub 14 dni. W ten sposób zapewnimy sobie ciągłość kwitnienia.
  • Bulwy najintensywniej rosną po zakończeniu kwitnienia, dlatego wycinamy tylko fragment pędu z przekwitłymi kwiatami, a liście pozostawiamy, aby mogły przeprowadzać proces fotosyntezy i dokarmiać bulwę.
  • W październiku, kiedy rośliny już przekwitną, można przystąpić do wykopania bulw. Pęd obcinamy na wysokości 5 cm. nad bulwą. Przez kilka dni suszymy je w dobrze wentylowanym pomieszczeniu w temp. 20-25C. Następnie czyścimy bulwy z resztek pędu i korzeni oraz jeszcze raz zaprawiamy z roztworze Kaptanu lub Topsinu przez 30 min.
  • Przez zimę przechowujemy bulwy w suchym pomieszczeniu w temp. 5C.
Pradziadek Antonii w ogrodzie wśród gladioli 1960 rok
Rozmnażanie 
Gladiole rozmnażamy z bulw zastępczych oraz bulw przybyszowych. Rozmnażanie z nasion stosuje się tylko w hodowli. 
Choroby
Do groźnych chorób mieczyków zaliczamy: twardą zgniliznę, bakteriozę mieczyka oraz fuzariozę. Coraz częściej atakowane są przez różne choroby wirusowe.
Szkodniki
Wciornastek mieczykowiec i rozkruszek korzeniowy.

 Mieczyki
Mieczyki,
Daję za to swą głowę,
To nie są kwiaty pierwsze lepsze z brzegu.
Mieczyki to są kwiaty wojskowe.
Najładniej wyglądają w szeregu,
Albo w dwuszeregu. 


Przez wiosnę ukryte w ziemi
Czekają mieczyki w rezerwie,
Aż słońce porządnie przygrzeje
I je na baczność poderwie.

Ta smukła,
Sprężysta postawa,
To główna mieczyka fortuna.
Stać tak potrafi przez całe lato
Wyprężony na rabatce jak struna.

I choć w cebulkę od spodu
Nieraz łaskocze go glista,
On tkwi na posterunku,
Sztywno,
Bez ruchu,
Ogródka przyboczny gwardzista.

Natura na śmierć zapomniała
Przydzielić mu jakąś woń,
Więc on pragnąc na siebie zwrócić uwagę
Dzień i noc prezentuje broń.

Trudno jednakże z tą bronią
(Nawet jeśli mieczyki wyrosną)
Gnać na wojenną wyprawę.

Najwyżej z bukietem mieczyków
Iść można na małą potyczkę.
Miłosną.

Ludwik Jerzy Kern
Z cyklu "Portrety kwiatów"

 

Źródło:
L. Startek, K. Mynett: Rośliny ozdobne
A. Bernaciak, J. Omiecka, W. Smogorzewska: Rośliny ozdobne w architekturze krajobrazu Kwiaciarstwo - praca zbiorowa
Zdjęcia własne

 
 

02.08.2016

Sadzenie roślin cebulowych

Powoli czas pomyśleć o jesiennym sadzeniu roślin cebulowych. Niektóre z nich sadzimy już w połowie sierpnia, ponieważ potrzebują wyższej temperatury gleby oraz dłuższego okresu ukorzeniania.
Lada moment w sklepach ogrodniczych i centrach handlowych pojawią się rozmaite rośliny cebulowe. Warto już teraz zaplanować zakupy:)

Cebule sadzimy według zasady: grubość warstwy przykrywającej powinna się równać trzykrotnej wysokości cebuli. Na glebach cięższych, sadzimy płycej, natomiast na glebach lekkich, głębiej.

Krokusy

Termin sadzenia: kwitnące wiosną sadzimy we wrześniu lub na początku października, kwitnące jesienią sadzimy w sierpniu.
Miejsce: słoneczne.
Gleba: żyzna, próchnicza o odczynie obojętnym.

Co 2-3 lata cebule przesadzamy. 








Szachownica

Termin sadzenia: koniec sierpnia początek września.
Miejsce: słoneczne lub lekko ocienione.
Gleba: przepuszczalna, próchnicza, wilgotna o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym.

Cebule mogą pozostać na tym samym miejscu przez klika lat.








Narcyz

Termin uprawy: koniec sierpnia i początek września.
Miejsce: słoneczne lub półcieniste.
Gleba: żyzna, próchnicza i przepuszczalna o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.

Cebule mogą pozostać na tym samym miejscu przez kilka lat.














Tulipany

Termin sadzenia: od połowy września do końca października.
Miejsce: słoneczne.
Gleba: żyzna, średnio wilgotna o odczynie zbliżonym do obojętnego.

Cebule wykopujemy co roku.














Lilia

Termin sadzenia: Mieszańce Azjatyckie i Trąbkowe sadzimy pod koniec września oraz na początku października.
Miejsce: słoneczne i osłonięte od wiatru.
Gleba: żyzna, lekka, z dużą zawartością próchnicy, o odczynie lekko kwaśnym.

Cebule mogą pozostać na tym samym miejscu przez kilka lat. 





Hiacynt
Termin sadzenia: październik.
Miejsce: słoneczne i osłonięte od wiatru.
Gleba: żyzna, lekka, próchnicza o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.

Cebule mogą pozostać na tym samym miejscu przez kilka lat, ale dobrze jest je co roku wykopywać.














Szafirek

Termin sadzenia: połowa września do połowy października.
Miejsce: słoneczne lub półcieniste.
Gleba: żyzna, próchnicza, przepuszczalna o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.

Cebule mogą pozostać na tym samym miejsce przez kilka lat.